Een ander tempo
Waarom het Lungau uitblinkt in bergmeren
Het Salzburger Lungau maakt deel uit van een UNESCO-biosfeerpark, een erkenning die niet zomaar wordt uitgereikt. De combinatie van ongerepte natuur, een kleinschalig toerisme en een indrukwekkende dichtheid aan bergmeren maakt deze regio uniek binnen Oostenrijk. Terwijl in veel andere Alpenregio's de bekendste meren inmiddels overspoeld worden door bussen vol dagjesmensen, blijft het in het Lungau vaak verrassend rustig, zelfs op de mooiste zomerdagen. Dat komt doordat veel van de meren pas na een wandeling bereikbaar zijn, wat de drukte natuurlijk reguleert en de natuur beschermt. Voor wie houdt van pure natuur, van meren zonder overvolle stranden en van wandelroutes die uitkomen bij een spiegelglad wateroppervlak, is dit een van de mooiste plekken van het land.
Bergmeren Oostenrijk roepen bij veel Nederlandse vakantiegangers meteen een beeld op van kristalhelder water, steile rotswanden en die typische alpenrust die je in Nederland nergens vindt. In het Lungau is dat beeld werkelijkheid, maar de meren verschillen sterk van karakter. Sommige, zoals de Prebersee, lenen zich voor een verfrissende duik op een warme zomerdag. Andere, zoals de hooggelegen Tappenkarsee, zijn juist fragiele natuurgebieden waar wandelen vooropstaat en zwemmen niet aan de orde is. Op deze pagina nemen we je mee langs de bekendste bergmeren van de regio, met praktische informatie over wandelen, zwemmen, het beste seizoen en de veiligheidsregels die gelden in dit kwetsbare berglandschap.
01
Meer dan zestig bergmeren in het hart van Oostenrijk
Volgens de regionale toeristenorganisatie telt het Salzburger Lungau meer dan zestig bergmeren, verspreid over de verschillende dalen en bergmassieven van de regio. Dat aantal alleen al maakt duidelijk waarom deze streek geldt als een van de meest waterrijke berggebieden van Oostenrijk. Van kleine, bijna verborgen tjärns hoog in de rotsen tot grotere meren die je met de auto tot vlak bij de oever kunt naderen: de variatie is groot, en dat is precies wat het Lungau zo aantrekkelijk maakt voor wandelaars, fotografen en gezinnen op zoek naar verkoeling.
De meeste van deze meren liggen op hoogtes tussen de 1000 en 2000 meter, wat zorgt voor een fris berglandschap, zelfs in de warmste zomermaanden. Het water is doorgaans helder en koud, gevoed door smeltwater, bronnen en regenval, en de oevers zijn vaak omzoomd door naaldbos, rotspartijen of, zoals bij de Prebersee, door een kwetsbaar hoogveengebied. Wie de mooiste bergmeren van Oostenrijk wil ontdekken, doet er goed aan niet alleen de bekendste namen te bezoeken, maar ook de tijd te nemen voor de rustigere, minder toeristische meren verderop in de dalen.
Belangrijk om te onthouden: niet elk bergmeer is bedoeld om in te zwemmen. Sommige zijn aangewezen zwemplekken met eenvoudige voorzieningen, andere zijn beschermde natuurgebieden waar wandelen rond het meer de enige toegestane activiteit is. Op deze pagina maken we dat onderscheid steeds duidelijk, zodat je vooraf weet wat je bij welk meer kunt verwachten.
02
Prebersee: zwemmen in bergmeren Oostenrijk op 1514 meter hoogte
De Prebersee is misschien wel het bekendste bergmeer van het Lungau en een van de plekken waar zwemmen in bergmeren Oostenrijk echt tot zijn recht komt. Het meer ligt op zo'n 1514 meter hoogte, omgeven door bergweiden en bos, met op de achtergrond de toppen van de Niedere Tauern. Het is een van de weinige bergmeren in de regio waar je op warme dagen daadwerkelijk het water in kunt, wat de Prebersee bijzonder geliefd maakt bij gezinnen en wandelaars die na een tocht willen afkoelen.
Toch is het belangrijk om te weten dat de Prebersee formeel geen officieel aangewezen zwemmeer is. De oevers zijn deels veenachtig en kwetsbaar, en zwemmen is dan ook alleen verstandig en toegestaan bij de daarvoor aangewezen toegangsplekken. Ter plaatse vind je bordjes en aanwijzingen die aangeven waar je veilig het water in kunt en waar de oever te fragiel of te ondiep overgaat in veenmoeras. Houd je hieraan: niet alleen voor je eigen veiligheid, maar ook om het kwetsbare veenlandschap rond het meer te beschermen tegen erosie en vertrapping.
Rondom de Prebersee loopt een rustige wandelroute die het hele meer omcirkelt, ideaal voor een korte, vlakke wandeling met kinderen of als afsluiting van een langere tocht in de omgeving. Er zijn in het seizoen eenvoudige horecavoorzieningen in de buurt, wat de Prebersee tot een prima uitje voor een hele dag maakt: 's ochtends wandelen, 's middags een verfrissende duik nemen op de aangewezen plek, en tussendoor genieten van het uitzicht op de omliggende bergtoppen.
03
Tappenkarsee: wandelen langs bergmeren op 1762 meter hoogte
Wie liever wandelt langs bergmeren dan erin zwemt, moet de Tappenkarsee op de lijst zetten. Dit hooggelegen meer ligt op ongeveer 1762 meter en geldt als een van de mooiste hoogalpiene meren in de omgeving van het Lungau. In tegenstelling tot de Prebersee is de Tappenkarsee nadrukkelijk een wandelbestemming: zwemmen is hier niet aan de orde, en het meer moet vooral gezien worden als een fragiel hoogalpien natuurgebied dat je te voet ontdekt.
De klassieke route naar de Tappenkarsee start bij de Schwabalm en vraagt een wandeltijd van ongeveer drieënhalf uur, met een hoogteverschil van circa 700 meter. Het pad voert door bos, langs alpenweiden en over rotsachtig terrein, tot het landschap zich uiteindelijk opent en het meer in al zijn rust voor je ligt, ingesloten door steile rotswanden. Het is een tocht die conditie en stevig schoeisel vraagt, maar die beloond wordt met een van de meest indrukwekkende panorama's van de regio.
Bij de Tappenkarsee bevinden zich berghutten die geopend zijn van juni tot en met september, waar wandelaars kunnen rusten, iets eten of zelfs overnachten voordat ze de afdaling inzetten. Buiten dit seizoen zijn de hutten gesloten en kan het hooggebergte al vroeg besneeuwd raken, dus plan een bezoek aan de Tappenkarsee altijd binnen de zomerperiode en check vooraf de actuele omstandigheden en openingstijden van de hutten.
04
Ilgsee, Hoislsee en Zaunersee: verborgen pareltjes van het Lungau
Naast de bekendere Prebersee en Tappenkarsee kent het Lungau tal van kleinere bergmeren die minder in de spotlights staan, maar minstens zo de moeite waard zijn. De Ilgsee, de Hoislsee en de Zaunersee zijn drie van die verborgen pareltjes: rustige wateroppervlakken die je vaak pas na een wandeling door bos of over alpenweiden bereikt, en waar je met wat geluk helemaal alleen bent met het geluid van de wind en misschien een koeienbel in de verte.
Elk van deze meren heeft zijn eigen sfeer. De een ligt meer beschut tussen bomen, de ander opener tegen een berghelling aan, met uitzicht over het dal. Precies daarom lonen ze de moeite: ze laten zien hoe veelzijdig het bergmerenlandschap van het Lungau is, buiten de bekendste trekpleisters om. Voor wandelaars die de mooiste bergmeren van Oostenrijk op een rustige, ongehaaste manier willen ontdekken, zijn dit ideale bestemmingen voor een halve of hele dagtocht.
Ook bij deze minder bekende meren geldt: check ter plaatse de lokale bewegwijzering en informatieborden. Niet elk pad is even goed onderhouden, en de toegankelijkheid of status van een meer kan per seizoen verschillen. Lokale wandelkaarten, het toeristenbureau of de bewegwijzering langs het pad geven altijd het meest actuele en betrouwbare beeld van route, duur en eventuele beperkingen.
05
Zwemmen of wandelen: het verschil tussen laaggelegen en hoogalpiene bergmeren
Een van de belangrijkste dingen om te begrijpen voordat je op pad gaat, is het verschil tussen laaggelegen bergmeren waar zwemmen mogelijk is, en hoogalpiene meren die vooral bedoeld zijn om te bewonderen tijdens een wandeling. Zwemmen in bergmeren Oostenrijk klinkt romantisch, maar niet elk meer leent zich daarvoor, en niet elk meer mag daarvoor gebruikt worden. Meren zoals de Prebersee liggen relatief laag, hebben een aangewezen toegangsplek voor zwemmers en trekken in de zomer bewust bezoekers die willen afkoelen.
Hoogalpiene meren zoals de Tappenkarsee liggen daarentegen in een veel kwetsbaarder ecosysteem. De oevers, de waterkwaliteit en de plantengroei eromheen zijn er gevoeliger voor verstoring, en het water is vaak veel kouder dan het lijkt, met een reëel risico op onderkoeling. Bij dit soort meren is wandelen langs bergmeren de aangewezen manier om ervan te genieten: geniet van het uitzicht, maak foto's, rust uit bij de oever, maar ga niet zwemmen, ook niet als het meer er op een warme dag uitnodigend uitziet.
Twijfel je of zwemmen bij een bepaald meer is toegestaan? Kijk dan altijd naar de informatieborden ter plaatse. Deze geven aan of een locatie is aangewezen als zwemplek, of dat het meer onderdeel is van een beschermd natuurgebied waar alleen wandelen is toegestaan. Deze lokale bewegwijzering is leidend, ook als foto's op internet een ander beeld schetsen.
06
Bergmeren met kinderen: gezinsvriendelijke routes in het Lungau
Voor gezinnen met kinderen is het Lungau een dankbare bestemming, juist omdat er zoveel variatie is in de bergmeren en de routes ernaartoe. De Prebersee is hierbij vaak de eerste keuze: het rondje om het meer is relatief vlak en goed te doen met kinderen, er zijn aangewezen plekken om even het water in te gaan, en de omgeving leent zich prima voor een picknick of een korte pauze onderweg.
Voor gezinnen met wat meer wandelervaring en oudere kinderen kan een tocht naar een van de rustigere meren, zoals de Ilgsee of de Hoislsee, een mooi avontuur zijn: net lang en uitdagend genoeg om het gevoel van een echte ontdekkingstocht te geven, zonder dat het meteen een zware bergtocht wordt. Een tocht naar de Tappenkarsee is door de duur en het hoogteverschil beter geschikt voor gezinnen met oudere kinderen die al wat wandelervaring hebben, en minder voor kleine kinderen of een eerste kennismaking met bergwandelen.
Neem bij elke tocht met kinderen voldoende water, laagjes kleding en stevig schoeisel mee, ook al lijkt een route op papier eenvoudig. Het weer in de bergen kan snel omslaan, en de temperatuur bij een meer op 1500 meter hoogte voelt vaak koeler aan dan in het dal. Een kleine speelplek, een strandlaken en droge kleren voor na het zwemmen maken het uitje compleet.
07
Het beste seizoen om bergmeren in Oostenrijk te bezoeken
Wie de mooiste bergmeren van Oostenrijk wil bezoeken, plant dat het beste tussen juni en september. In deze periode zijn de meeste wandelpaden sneeuwvrij, is het water op de laaggelegen meren aangenaam genoeg om even in te zwemmen, en zijn de berghutten bij hoger gelegen meren zoals de Tappenkarsee geopend voor een rustpauze onderweg. Buiten dit seizoen kan er in het hooggebergte nog sneeuw liggen, of juist alweer vroeg vallen, wat routes lastiger begaanbaar en minder veilig maakt.
Juli en augustus zijn doorgaans de warmste maanden en dus de populairste periode om te zwemmen bij meren zoals de Prebersee. Juni en september zijn dan weer ideaal voor wandelaars: de temperaturen zijn aangenamer om langere tochten te maken, de natuur is op zijn mooist, en het is vaak nog wat rustiger op de paden dan in het hoogseizoen. Voor een tocht naar de Tappenkarsee is het slim om vooraf de openingstijden van de hutten en de actuele weersomstandigheden te checken, aangezien het hooggebergte grillig kan zijn, ook midden in de zomer.
Hoe je het ook plant: neem altijd rekening met wisselvallig bergweer. Een heldere ochtend kan omslaan in een middag met onweer, zeker rond hooggelegen meren. Vertrek daarom vroeg op de dag, hou de weersverwachting in de gaten en pas je route indien nodig aan.
08
Veiligheid en natuurbescherming rond de bergmeren
De bergmeren van het Lungau liggen in een UNESCO-biosfeerpark, wat betekent dat natuurbescherming hier geen bijzaak is, maar een kernwaarde van de regio. Dat merk je terug in de manier waarop toegang tot sommige meren geregeld is: niet elk meer is vrij toegankelijk voor zwemmen, sommige oevers zijn afgesloten of alleen via specifieke paden te bereiken, en op meerdere plekken vind je informatieborden die uitleggen waarom bepaalde delen van de oever beschermd zijn.
Respecteer deze regels altijd, ook als je op een warme dag graag ergens anders het water in zou willen dan bij de aangewezen plek. Veenoevers, zoals bij de Prebersee, zijn bijzonder kwetsbaar voor vertrapping en erosie, en herstellen zich maar langzaam. Bij hoogalpiene meren zoals de Tappenkarsee geldt bovendien dat het ecosysteem eromheen extra fragiel is door de hoogte en de korte groeiperiode van planten.
Check daarom altijd de lokale bewegwijzering en informatieborden ter plaatse voordat je een meer in duikt of van het pad afwijkt. Deze borden worden actueel gehouden door de gemeentes en natuurorganisaties in de regio en geven het meest betrouwbare beeld van wat wel en niet is toegestaan. Houd daarnaast honden aangelijnd waar dat wordt gevraagd, laat geen afval achter en blijf op de aangegeven paden, zodat ook toekomstige bezoekers kunnen genieten van deze bijzondere plekken.